De van Wou klok is 500 jaar 1525-2025.
Gherardus van Wou begon in 1474 in het Duitse Kleef met klokken gieten. Later ging hij in Noord Brabant wonen,(bij (Roosendaal) en weer later werd de klokken gieterij verplaatst naar Kampen waar hij in 1627 overleed. Hij werd een van de beste klokkengieters van Europa, door zijn voortreffelijke giettechniek. In totaal heeft hij 120 klokken gegoten waarvan 20 in Friesland, o.a. in Goutum 1511, Lekkum 1512, Kimswerd 1515, Lytsewierum 1516, De Gaastmeer 1517,Ald Beets 1520, De laatste klok was voor Twisk 1526.
In 1527 werd de klokken gieterij overgenomen door zijn stiefzoon Johannes Schonenberg, die ook al veel werk met hem samen uitvoerde. (Zie het opschrift in de klok van Tzum)
Ook hangen er 6 klokken met een diameter van 224 cm van Gherardus van Wou in de Dom van Utrecht, zo ook in Hamburg, Osnabrück en Munster.
Gerardus van Wou heeft de klok waarschijnlijk in Tzum ter plaatse gegoten, met zware klokken gebeurde die in tijd tot ± 1550.( Voor het gieten werd een kuil gemaakt.) De klok weegt 1710 kg en heeft een diameter van 143 cm. De klok is opgedragen aan de heilige drie. Het opschrift op de klok is. jhezus, maria, Iohannes wou fudere gherardus schonenborg qz johannes anno domini m ccccc ende xxv 1525 dus.
De klok heeft eerst in een eerdere toren gehangen, want men is met de bouw van de toren van nu in 1548 begonnen.
De klok luidde voor het eerst in de nieuwe toren op 20 december 1549. Hij werd “Vredesklok” genoemd, omdat er 1524 en vredesakkoord kwam tussen Karel de vijfde en de Friese stadhouder Toutenburg. Friesland werd 1 van de 17 Bourgondische vrije gewesten.
In 1943 tijdens de 2de wereldoorlog is de klok door de Duitsers weggehaald, maar niet omgesmolten tot wapentuig. Hij werd na de oorlog in Meppel terug gevonden, bij meerdere klokken die daar aanwezig waren.
De tweede klok was uit 1627, deze klok was gegeten door Hans Falk van Mierenberg, maar deze was minder goed, want in 1722 barste hier een stuk uit, in 1870 is hij omgesmolten. Van het oude materiaal goot van bergen uit Heiligerlee in 1870 een nieuwe klok die in 1943 door de Duitsers is weggehaald en niet weer is terug gekomen.
Het opschrift op de klok uit 1627 was.
“W Vivos voco mortius plango = De levende roep ik de doden betreur ik.
Int iaer onzes heeren ende salichmaeker Jhesu Crhistiduysent ses hondert ende seven en twintich heeft mij Hans Falck van Neutenberg ghegoten.
Jonker Edsart Tjaerda van Starkenborgh & Thet van Grovenstins
Jonker Duco van Jonghema grietman van Franekeradeel en Lisk van Eysinga sijn huisvrouw
Jonker Heero van Hottinga& frou Anna Eesma
Conrardus Alutarius predikant in die tijdt
Pieter Hessels, Claes Haringa, Syds Jouhans kerckmeister in die tijdt
Hans Falk werkte van 1616 tot 1634 te Leeuwarden, in 28 kerktorens in Friesland hangen klokken door hem gegoten.
In 1978 zijn er twee kleine klokken naast de grote van Wou klok geplaatst, deze waren gegoten in
Arle Rixt in Noord Brabant. Het geld hiervoor werd door de dorpsgemeenschap en oud Tzummers opgebracht. Toch ze pasten niet echt bij de oude van Wou klok. Maar in 2002 bij de laatste restauratie van de toren zijn ze vervangen door 2 klokken uit de Katholieke kerk uit Bussum, die gesloopt werd. Er hangen dus nu drie katholieke klokken in de toren van Tzum.
Ook de oude van Wou klok is in 2002 gerestaureerd.
Tot 1978 werden de klokken met een touw geluid.
P. Smedinga. November 2024.